Boşanma davasında eşlerden birinin ruh sağlığı hakkında somut bir iddia varsa, mahkemenin önce bu kişinin davayı kendisinin yürütebilip yürütemeyeceğini araştırması gerekebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 10.09.2025 tarihli kararı, bu araştırma yapılmadan boşanmanın esası hakkında karar verilmesini hukuka aykırı buldu.
Öne çıkanlar
Dava ehliyeti, kişinin davayı kendisinin yürütebilmesidir. Mahkeme, bu koşulun bulunup bulunmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
Vesayet, kanundaki koşullar gerçekleştiğinde kişinin mahkeme kararıyla koruma altına alınması ve hukuki işlemlerde vasi tarafından temsil edilmesidir. Vasiyi sulh hukuk mahkemesi atar.
İncelenen dosyada kadın, eşine anksiyete bozukluğu teşhisi konulduğunu ve eşinin yeşil reçeteli ilaç kullandığını ileri sürdü. Mahkeme, erkeğin dava ehliyeti hakkında Adli Tıp Kurumundan rapor almadan karar verdi.
Yargıtay, vesayetin gerekip gerekmediğinin boşanmanın esası karara bağlanmadan önce araştırılmasını ve araştırma sonuçlanıncaya kadar yargılamanın bekletilmesini istedi.
Karar, her psikiyatrik tanının veya ilaç kullanımının vesayet altına alınmayı gerektirdiği anlamına gelmiyor.
Kısa açıklama
Eşlerin birbirlerine karşı açtıkları boşanma davalarında, kadının avukatı kararı kusur, tazminat ve nafaka yönlerinden Yargıtaya taşıdı. Erkeğin dava ehliyeti bu itirazlar arasında değildi. Buna rağmen Yargıtay konuyu kendiliğinden ele aldı; çünkü dava ehliyeti, mahkemenin uyuşmazlığın esasını inceleyebilmesi için gereken ön koşullardan biridir. Bu nedenle konu yalnızca tarafların itirazına bırakılmaz.
Yargıtay, davaya ilk bakan mahkemenin kararını bozdu; bu kararın yeniden incelenmesi gerektiğine hükmetti. Ayrıca ilk karara yapılan itirazı reddeden üst mahkeme kararını da kaldırdı. Kadının kusur, tazminat ve nafakaya ilişkin diğer itirazlarını ise şimdilik incelemedi. Dosya yeniden görülmek üzere ilk mahkemeye gönderildi. Dolayısıyla karar, bu taleplerin haklı olup olmadığı konusunda bir sonuç içermiyor.
Vesayet araştırması yapılması, kişinin mutlaka vesayet altına alınacağı anlamına gelmez. Türk Medeni Kanunu’nun 405. maddesi, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle kişinin işlerini görememesi, sürekli yardıma ihtiyaç duyması ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokması gibi koşullar arar. Bu nedenlerle kişinin vesayet altına alınmasına ancak resmî sağlık kurulu raporuyla karar verilebilir. İncelenen kararda da teşhise doğrudan böyle bir sonuç bağlanmamış, gerekli araştırmanın yapılması istenmiştir.
Kimler için
Boşanma davasında kendisinin veya eşinin ruh sağlığı hakkında somut iddia ileri sürülen kişiler.
Ruhsal rahatsızlık iddiasının davanın yürütülmesini nasıl etkileyebileceğini anlamak isteyen eşler.
Vesayet araştırması ile kusur, tazminat ve nafaka taleplerinin incelenmesi arasındaki farkı öğrenmek isteyenler.
Bu özetin kaynağı: https://bursa.mayahukuk.com/vesayet-arastirilmadan-bosanma-karari-verilemez/